Veelgestelde vragen

VEELGESTELDE VRAGEN OVER DE GEPLANDE WINDTURBINES BIJ AKZO

  1.  Waar komen de windturbines precies en hoe hoog worden ze?

Ze komen te staan achter de vestiging van AkzoNobel/Sikkens aan de Rijksstraatweg in Sassenheim, gemeente Teylingen, tegenover rijksweg A44 en rechts van de Leidsevaart/Haarlemmertrekvaart, aan de rand van de Elsgeesterpolder.

De turbines krijgen een tiphoogte van 175 meter. Ter vergelijking: de turbines langs de A4 vlak voor Schiphol (Burgerveen) zijn 55 meter hoog, die bij Heineken in Zoeterwoude 100 meter. De reclamemast van McDonalds bij NS-station Teylingen is ‘slechts’ 35 meter hoog. De beoogde turbines bij AkzoNobel worden ruim vier keer zo hoog als die mast, waar ook al veel over te doen was. Het bekende Sikkens-torentje met klok is 24 meter hoog.

Ten onrechte wordt door AkzoNobel de indruk gewekt dat de turbines ‘langs de A44’ dus in niemandsland komen te staan. Er wordt voorbijgegaan aan het feit dat het project op enkele honderden meters afstand van de eerste woningen staan en in een dichtbebouwd gebied.

  1. Waarom zouden we tegen de windturbines bij Akzo moeten zijn?

De beoogde turbines zijn onevenredig hoog en zullen het polderlandschap en de dorpsbebouwing tot kilometers ver verstoren. Ze zullen tot aan Voorhout, Katwijk, Noordwijk, Warmond, Oegstgeest, de Kaag en Leiden zichtbaar zijn. Waar sommige mensen zullen denken: ‘ik ga ze toch niet zien’, realiseren ze zich de hoogte van 175 meter nog niet. Uit de animatie tekening blijkt dat ze even hoog worden als de Euromast.

De turbines komen op een paar honderd meter afstand van recreatieplas De Klinkenbergerplas en de Elsgeesterpolder. Laatstgenoemde polder herbergt een schat aan weidevogels. Dat terwijl windmolens op een minimale afstand van 500 meter van deze beschermde vogels moeten blijven.

In de nacht treedt geluidsoverlast op, de molens produceren overdag tot 45 DB en in de nacht 41. Dat zijn gemiddelden. Als de turbines een paar dagen stil staan omdat er geen wind is, kan dat getal omhoog gaan. Gemiddeld draait een windmolen zestig tot zeventig procent van de tijd. Het is een constant, doordringend geluid.

Windturbines produceren een ultra laag-frequent geluid, vooral ook te horen door honden en mensen die een gehoorapparaat dragen. Ook produceren ze een zoemend of brommend geluid, dat de mens wél hoort. Als het enigszins waait, is slapen met open ramen onmogelijk.

Een ander probleem is de bewegende schaduw, de zogeheten slagschaduw. De rotorbladen van de turbines produceren kilometers ver slagschaduw. Deze schaduw beweegt continu en is dus tientallen keren per minuut te ervaren. Voor vele huizen zal deze slagschaduw een knipperlicht worden dat iedere seconde aan en uit gaat. Deze treedt vooral op bij laagstaande zon, dus dit probleem geldt met name voor gebieden ten oosten en ten westen van de turbines. Zie ook het animatiefilmpje elders op deze website.

Bovenop de masten zullen knipperlichten ’s nachts de aanwezigheid van de turbines kenbaar maken.

En ten slotte is er het gevaar voor ongevallen: de wieken kunnen afbreken, als het vriest, kan er ijsvorming optreden waardoor er ijsblokken naar beneden kunnen vallen.

Ons comité meent dat voor een multinational als AkzoNobel het volstrekt onnodig is om op deze manier het polderlandschap van de wijde omgeving te vernielen. (Dat terwijl grote delen van de Elsgeesterpolder zijn aangewezen als belangrijke weidevogelgebieden).

Om met de Vereniging MEOB-omwonenden te spreken: ‘Duurzaamheid betekent veel meer dan hernieuwbare energie. Het betekent ook zorg voor het landschap en het waarborgen van de kwaliteit van de omgeving (zie ‘brieven’).

  1. Welke risico’s brengen dergelijke hoge windturbines met zich mee?

AkzoNobel is een chemisch bedrijf, waar verf wordt gemaakt. Het bedrijf werkt met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen en chemicaliën. Het is een zogeheten Brzo-inrichting (= Besluit risico zware ongevallen). Vandaar ook dat vanwege de milieuwetgeving de provincie Zuid-Holland er een rol speelt.

Het kwalijke is dat een risicoanalyse niet is gemaakt. Wat er gebeurt als er een wiek afbreekt die boven op het Akzo-gebouw belandt, of er brand in één van de windmolens uitbreekt, en zich chemische stoffen over de regio verspreiden, daar kunnen we op dit moment alleen maar naar raden. Op het eigen terrein staat ook een hoogspanningsmast. Dat is ook een risico.

Op korte afstand, bij de wijken Morsebel/Haaswijk in Oegstgeest, lopen hoogspanningskabels. Wat de veiligheidsrisico’s daarvan zijn, is ook bij de gemeente Oegstgeest niet bekend.

Chemicaliën die door Akzo worden uitgestoten, worden door de wieken van de turbines meer naar beneden geslagen en verder gedragen, zo is de verwachting.

Overigens heeft Akzo zelf bezwaar aangetekend tegen plaatsing van een windmolen naast haar chloorfabriek in Delfzijl! Het chemieconcern vindt dat de molens te dicht bij het chemiepark komen te staan. Onderdelen van de windmolens zouden, als ze losraken, terecht kunnen komen op de chloortanks op het chemiepark.

 

  1. Ik ben voor duurzame energie. En die turbines moeten toch ergens staan? Waarom niet in mijn ‘backyard’? Zijn er alternatieven?

Iedereen’ is voor duurzame energie. Natuurlijk.

Maar waarom moeten slechts twee giga-turbines een hele omgeving verstoren?

Energietransitie moet en is vastgesteld in het Nationaal Energieakkoord, maar ook in Europees verband uitgesproken in het klimaatakkoord. Echter, de meningen over dergelijke alternatieve energievormen als windenergie lopen uiteen. Nog los van het feit dat steeds meer naar buiten komt hoe sommigen zich erdoor verrijken door enorme subsidies op te strijken.

Akzo zet de turbines neer voor eigen gewin en alleen voor eigen energievoorziening.

Waarom worden ze niet gebundeld in parken en in gebieden die minder verstedelijkt zijn dan hier in de Randstad? Waarom moet Akzo met slechts twee van dergelijke gigantische turbinesmet een in het totaal van de energievoorziening slechts beperkte bijdrage een hele strook van Heemstede tot Den Haag een enorme visuele horizonvervuiling produceren? Als het bedrijf de ontwikkeling van duurzame elektriciteit zo’n warm hart toedraagt, waarom  koopt zij dan geen hernieuwbare energie op de markt? Als Akzo voor duurzame energie wil zorgen, hoeft dat nog niet te betekenen dat die op eigen terrein moet worden opgewekt. De Akzo-vestiging in Rotterdam neemt duurzame energie af van een al bestaand windmolenpark. Waarom neemt de vestiging Teylingen die dan niet af van bijvoorbeeld het nabije windmolenpark voor de kust van Noordwijk? Waarom heeft het niet al lang op haar platte daken zonnecollectoren aangebracht? Daarbij is het des te wranger dat de subsidies voor de turbines uit belastinggeld komen.

  1. Wat als Akzo toch wordt overgenomen? Er hangt weer een vijandelijk bod in de lucht?

Dat is niet uit te sluiten. De Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam buigt zich op 20 september 2017 weer over het verzoek van aandeelhouder Elliott om een onderzoek naar het beleid en de gang van zaken te houden. Elliott is medeaandeelhouder van het bedrijf, waarvan de directie tot dusverre heeft geweigerd om te onderhandelen over een overnamevoorstel van concurrent PPG Industries.

Mochten die Amerikanen alsnog hun zin krijgen, dan vrezen wij dat de vestiging Sassenheim gesloten zou kunnen worden en naar elders (in de wereld) verplaatst, maar dat de omgeving tot in lengte van jaren met twee giga-windmolens zit opgescheept.

  1. Wat vinden de gemeente(n) en de provincie van de plannen?

De plannen van Akzo passen in de ambitie van de Provincie Zuid-Holland, die in 2014 de locatie heeft aangewezen als één van de geschikte plekken voor windturbines. Voor 2020 moet er 737,5 MW opgesteld vermogen windenergie zijn gerealiseerd. De provincie heeft een aantal gebieden in Zuid-Holland aangewezen voor de realisatie van windenergie. , onder het motto “dit is een bedrijventerrein’. Zij gaat er echter aan voorbij dat Akzo ook te midden van een zowel toeristisch als drukbevolkt woongebied staat. De provincie wil zelfs vijf tot zes hectare bij Akzo de bestemming windturbines meegeven, hetgeen de mogelijkheid geeft er in een later stadium zelfs vijf of zes te plaatsen.

Overigens is het opmerkelijk dat dezelfde provincie een plan om vijf turbines te plaatsen ten oosten van Alphen aan den Rijn heeft afgekeurd. De turbines zouden ‘het polderlandschap schaden’. Wij vrezen dat het polderlandschap bij Teylingen, Oegstgeest, Katwijk, Warmond en Noordwijk door de Akzo-turbines nog veel meer wordt geschaad.

En, opmerkelijk genoeg, is volgens provinciale regels plaatsing van windmolens uitgesloten in ‘gebieden die vanuit landschappelijk, cultuurhistorisch of recreatief oogpunt kwetsbaar zijn’. De beoogde turbines bij Akzo liggen te midden van bollenvelden, recreatiegebied De Klinkenbergerplas, de Elsgeesterpolder en de historische Leidse- of Haarlemmertrekvaart.

  1. Als de windturbines even hoog worden als de Euromast, krijgt het vliegverkeer van en naar Schiphol er dan geen last van?

Dat zou een probleem kunnen vormen. De windmolens langs de A4 bij Burgerveen zijn om die reden niet hoger dan 55/56 meter. Teylingen ligt midden in de aanvliegroute van en naar Schiphol. Objecten van 100 meter en hoger moeten ook bij Schiphol worden aangemeld.

  1. In welk tijdsbestek gaat een en ander spelen?

Akzo wil de turbines in de loop van 2019 plaatsen. De plannen hebben al veel commotie opgeleverd. Ze werden tijdenlang ontkend en lekten voorjaar 2017 voortijdig uit. Omwonenden moesten het bericht in de krant lezen. Het Akzo-personeel is tot op heden (medio juli 2017) nog niet officieel op de hoogte gesteld. Achteraf blijkt dat de gemeente Teylingen al sinds halverwege 2016 met Akzo in gesprek is over de windturbines.

Nadat de plannen voorjaar 2017 uitlekten haastten Akzo en de gemeente Teylingen zich om de plannen alsnog toe te lichten en het belang van ‘zorgvuldige communicatie’ naar de inwoners van Teylingen, Oegstgeest, Noordwijk en Katwijk te benadrukken. Zowel Akzo als de gemeente Teylingen heeft afgelopen mei en juni voorlichtingsavonden gehouden.

Overigens leert de ervaring overal in den lande dat de meeste exploitanten van turbines, zo ook de overheid omwonenden niet of nauwelijks bij de plannen betrekt (volgens de Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW). Windmolens worden er met speciale, wettelijke regelingen ‘doorgedrukt’ (zie ook het relaas onder ‘media’ over de windturbines bij het Prins Clausplein).

Voor de bouw is een bestemmingsplanwijziging nodig voor wat betreft de bouwhoogte. Voor bebouwing op deze plek geldt een bouwhoogte van maximaal 25 meter. Een officiële aanvraagprocedure heeft Akzo nog niet ingediend, deze wordt komend najaar verwacht. Daarop vooruitlopend heeft Akzo omwonenden, personeelsleden, vertegenwoordigers van gemeente Teylingen en de Provincie opgeroepen deel te nemen aan een werkgroep ‘om de bouw van de turbines zo goed mogelijk te begeleiden’. Voor Akzo is het geen vraag of ze er komen, maar hoe. De bewoners van de omliggende gemeenten moeten ‘in dat proces worden meegenomen’.

Zodra de vergunning wordt aangevraagd, zal het Comité een formele bezwaarprocedure starten. Het is van plan om dat zo nodig tot aan de Raad van State toe door te voeren.

  1. Wat heeft het voor zin om actie te ondernemen, ‘ze’ doen toch maar?

Dat is nog niet gezegd. Verschillende woordvoerders van AkzoNobel hebben laten weten dat, als het plan op teveel weerstand van de omgeving zou stuiten, zij overwegen om er een streep door te halen, zo werd op de voorlichtingsavond op 16 mei 2017 gemeld. ‘Het plaatsen van de windmolens moet wel rendabel en geaccepteerd zijn’.

Ons comité stelt zich op het standpunt dat ‘genoeg genoeg is’. AkzoNobel/Sikkens is al tachtig jaar op de huidige plek gevestigd. Al die decennia heeft de wijde omgeving overlast in de vorm van chemische stank- en verkeersoverlast. Die overlast kan alleen maar toenemen, omdat de chemische uitstoot straks niet meer rechtstreeks de lucht ingaat, maar door de draaiende wieken weer naar beneden neerslaat. Die stoffen kunnen worden ingeademd, bijvoorbeeld de honderd jongeren in jeugdgevangenis Teylingen, recht tegenover Akzo. En wat te denken van de risico’s voor de 1500 werknemers van Akzo zelf? Zij krijgen als eersten te maken met het gevaar van afbrekende wieken, permanente geluidoverlast en draaiende wieken pal voor hun neus.

  1. Mochten de turbines er toch komen, heeft de omgeving dan eventueel recht op planschade?

Volgens de gemeente Oegstgeest heeft Akzo bij voorbaat al een risico-inschatting gemaakt over de te verwachten planschadeclaims, opgedeeld naar aantallen woningen op diverse afstanden van de turbines. (Overigens komt Oegstgeest tot nu toe op niet voor haar burgers die er last van krijgen. De gemeente bemoeit zich niet met de plannen om windturbines te bouwen, die bijna op de gemeentegrens komen te staan).

Precieze getallen zijn nog onbekend, maar de ervaring leert dat de WOZ-waarde van omliggende woningen na de komst van windturbines omlaag gaat. Er zijn rechtszaken over gevoerd waarin wordt gesproken van een daling van vijf tot wel veertig procent.

De gemeente Teylingen zegt dat mensen een poging kunnen doen om voor de gedaalde waarde van hun huizen zg. planschade in te dienen. Het is echter uiterst onzeker of die wordt toegekend en zo ja, of dat om substantiële vergoedingen gaat, vergoedingen, die de gedaalde waarden van de huizen compenseren.

  1. Wat zijn de ervaringen elders in het land met dergelijke hoge windturbines?

Er valt genoeg in de media over te lezen (bv. de ‘Brief van de Dag’ uit het AD van 08-04-2017). Omwonenden ervaren zeer veel overlast van geluid, slagschaduw en, als het donker is, flikkerende verlichting in het gezichtsveld.

In Europa wordt gewerkt aan een wetgeving waarbij de wettelijke afstand tussen windturbines en de dichtstbijzijnde huizen tussen de 850 en 1000 meter moet bedragen. In Nederland wisselt die afstand per provincie. In Zuid-Holland zou de afstand minimaal 450 meter moeten bedragen. Het eerste huis naast de beoogde turbines staat op 350 meter afstand.

Naar verluidt kunnen mensen met gehoorschade, dragers van een gehoorapparaat of epileptische patiënten extra last krijgen van de turbines.

Er is risico op brand, afbrekende wieken, ijsvorming. Risico’s, die nog onvoldoende zijn onderzocht – het gaat hier immers om een relatief nieuw fenomeen, waarop de Arbowetgeving nog niet volledig op is ingespeeld. Experts waarschuwen dat windmolens nog onvoldoende beveiligd zijn tegen brand. Als er een brand uitbreekt (oververhitting, kortsluiting) dan zijn er genoeg brandbare materialen in de vorm van olie en smeermiddelen zodat de brand zich sneller ontwikkelt. Onlangs zijn er twee monteurs om het leven gekomen door brand in een windmolen in Ooltgensplaat. De brand ontstond in de nok van 67 meter, de brandweer stond machteloos (zie www.arboportaal.nl).

 

  1. Wat kan ik doen als ik het initiatief van jullie comité steun?

U kunt op deze site uw steunbetuiging en/of uw handtekening en emailadres achterlaten als u ook tegen de komst van de giga-turbines bij AkzoNobel bent. Graag roepen we tegenstanders op om dit najaar massaal hun stem te laten horen bij de raadsvergadering, waarin de vergunningaanvraag van Akzo wordt behandeld. Als u uw emailadres achterlaat, houden we u van een en ander op de hoogte.

Advertenties